ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΣΟΛΩΝΑ

Τα νομοθετικά μέτρα του Σόλωνα ήταν πολύ τολμηρά, αλλά και δραστικά. Τα σπουδαιότερα από αυτά ήταν τα εξής:

α) Κατάργησε τη διαίρεση των πολιτών σε τάξεις ανάλογα με την καταγωγή τους και καθιέρωσε νέα διαίρεση με βάση το εισόδημα. Έτσι οι πολίτες διαιρέθηκαν σε 4 τάξεις: πεντακοσιομέδιμνοι, ιππείς, ζευγίτες, θήτες. Ανάλογα με την τάξη ρυθμίζονταν τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των πολιτών.

β) Με τη "σεισάχθεια" (αποτίναξη των βαρών) εξάλειψε τα χρέη.

γ) Ίδρυσε την εκκλησία του δήμου, δηλ. τη συνέλευση του λαού.

δ) Ίδρυσε τη βουλή των τετρακοσίων.

ε) Καθόρισε τον αριθμό των αρχόντων σε εννέα.

στ) Ίδρυσε την Ηλιαία, την οποία αποτελούσαν 6.000 δικαστές κ.λ.π.

Κλεισθένης

Ο Κλεισθένης ήταν Αθηναίος πολιτικός με δράση στο τέλος του 6ου αι. π.Χ. Μετά την έξωση του Πεισίστρατου, ανέλαβε να μεταρρυθμίσει το πολίτευμα της Αθήνας και να το καταστήσει δημοκρατικότερο. Χώρισε τους Αθηναίους σε 10 φυλές με δέκα δήμους η καθεμιά. Σε κάθε φυλή φρόντισε να ανήκουν πολίτες από διάφορες περιοχές της Αττικής και έτσι οι πλούσιοι ευγενείς έπαψαν να αποτελούν μόνοι τους μια ισχυρή τάξη και αναμίχθηκαν με τους υπόλοιπους συμπολίτες τους. Ο Κλεισθένης έδωσε όλη την εξουσία στην εκκλησία του δήμου. Από αυτήν εκλέγονταν και οι 10 στρατηγοί που διοικούσαν όχι μόνο το στρατό αλλά και το ίδιο το κράτος. Η βουλή των 400 του Σόλωνα αντικαταστήθηκε από νέα βουλή με 500 βουλευτές. Αυτοί έβγαιναν κάθε χρόνο με κλήρο 50 από κάθε φυλή. Έτσι, όλοι οι πολίτες είχαν πιθανότητα να γίνουν κάποτε βουλευτές. Έργο της βουλής ήταν να προετοιμάζει τα θέματα που θα συζητούσε η εκκλησία του δήμου. Επίσης, ο Κλεισθένης, για να προστατέψει το νέο πολίτευμα, καθιέρωσε τον οστρακισμό. Κάθε πολίτης έγραφε πάνω σε ένα κομμάτι από σπασμένο αγγείο (όστρακο) το όνομα του πολιτικού που τον θεωρούσε πιο επικίνδυνο για τη δημοκρατία. Μετρούσαν κατόπιν τα όστρακα και εξόριζαν για 10 χρόνια όποιον είχε συγκεντρώσει 6 χιλιάδες όστρακα με το όνομά του. Έτσι γεννήθηκε στην Αθήνα η δημοκρατία, το πολίτευμα που δίνει σε όλους του πολίτες το δικαίωμα αλλά και το καθήκον να συμμετέχουν στη διακυβέρνηση του κράτους. Η δημοκρατία ήταν μια από τις πιο σημαντικές κατακτήσεις των αρχαίων Ελλήνων. Έτσι έπαψαν η συγγένεια και η καταγωγή να παίζουν ρόλο στην πολιτική ζωή της Αθήνας. Με το μέτρο αυτό ο Κλεισθένης <<έδωσε την πολιτεία στον λαό>>, όπως έγραψε αργότερα ο Αριστοτέλης.

ΣΠΑΡΤΗ

Το πολίτευμα της Σπάρτης
Το πολίτευμα της Σπάρτης λέγεται ότι είναι έργο του Λυκούργου που πιθανόν να έζησε τον 8ο π.Χ. αιώνα. Σύμφωνα με την παράδοση αφού παρουσίασε τους νόμους του, έβαλε τους Σπαρτιάτες να ορκιστούν ότι δεν θα τους αλλάξουν μέχρι να γυρίσει από κάποιο ταξίδι. Ο Λυκούργος με την θέληση του δεν επέστρεψε ποτέ και οι νόμοι του παρέμειναν σε ισχύ 500 χρόνια.
Υπήρχαν τρεις τάξεις :
Οι είλωτες.
Οι περίοικοι.
Οι Σπαρτιάτες.
Δικαίωμα ψήφου είχαν μόνο οι άνδρες.
Σε καιρό πολέμου οι γυναίκες αναλάμβαναν στην πράξη την διοίκηση.
Οι Σπαρτιάτες εξέλεγαν :
Τους εφόρους.
Την Γερουσία.
Επικεφαλής ήταν οι δύο βασιλείς. Το αξίωμα ήταν κληρονομικό. Σε καιρό ειρήνης οι βασιλείς δεν είχαν καμία εξουσία αλλά μόνο γόητρο. Σε καιρό πολέμου ήταν αρχηγοί του στρατού.
Είλωτες
Ονομάζονταν έτσι οι δούλοι που ανήκαν στο κράτος της Σπάρτης στην αρχαιότητα. Σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς, ήταν οι παλαιότεροι κάτοικοι της λακωνίας τους οποίους υποδούλωσαν οι Δωριείς κατά τη κάθοδο τους (πιθανόν Αχαιοί).
Η ζωή τους ήταν σκληρή, καθώς αναγκάζονταν να καλλιεργούν την γη και κάνουν όλες τις δύσκολες δουλειές, αλλά και να συμμετέχουν στους πολέμους.
Οι είλωτες μπορούσαν να απελευθερωθούν σαν ανταμοιβή για τις υπηρεσίες τους. Ποτέ όμως δεν αποκτούσαν πολιτικά δικαιώματα.
Ήταν αριθμητικά πολύ περισσότεροι από τους Σπαρτιάτες, γι’ αυτό το σπαρτιατικό κράτος κρατούσε σκληρή στάση απέναντί τους. Κατά τη διάρκεια της σπαρτιατικής ιστορίας επαναστάτησαν επανειλημένα, όλες όμως οι εξεγέρσεις τους κατεστάλησαν με ιδιαίτερη αγριότητα.
Περίοικοι
Ασχολούνταν με την γεωργία ή το εμπόριο. Ήταν ελεύθεροι αλλά δεν είχαν ανάμιξη με την διοίκηση. Ήταν οι κάτοικοι των πόλεων και των χωριών που βρισκόταν υπό την κυριαρχία των Σπαρτιατών.
Κοινωνική διάρθρωση
Όλοι οι άνδρες έπρεπε να εργάζονται εκτός από τους εφόρους και τους γερουσιαστές. Ακολουθούσαν το επάγγελμα του πατέρα τους. Όλοι οι άνδρες έπρεπε να υπηρετήσουν την στρατιωτική τους θητεία.
Η κοινωνία ήταν προσανατολισμένη στην στρατιωτική αποτελεσματικότητα. Εκτός από τους άνδρες στρατιωτική εκπαίδευση έπαιρναν και οι γυναίκες. Τα ασθενικά μωρά θανατώνονταν στον Ταΰγετο.
Οι γυναίκες είχαν πολύ μεγάλη ελευθερία για τα ισχύοντα σττην Αρχαία Ελλάδα.
Τα παιδιά που γεννούσαν οι γυναίκες ανήκαν στην πολιτεία.

Ο Μέλας Ζωμός

Στην Αρχαία Λακεδαίμονα από την εποχή του βασιλιά και νομοθέτη Λυκούργου κατά τον 8ον π.Χ. αιώνα, γινόντανε στην Λακωνία τα κοινά συσσίτια κατά τα οποία λαός και στρατός τρώγανε τον περίφημο Μέλανα Ζωμό. Σφάζανε το χοίρο και φρόντιζαν με μεγάλη επιμέλεια να μαζέψουν το αίμα του μέχρι ρανίδος. Το αίμα ανακάτευαν με ξύδι για να μην πήξη. Κατόπιν τηγάνιζαν κρέας και λίπος και μέσα σ’ αυτό έριχναν νερό. Μόλις το νερό άρχιζε να βράζει ανακάτευαν μέσα σ’ αυτό αλεύρι κρίθινο και προσέθεταν λίγο-λίγο το αίμα με το ξύδι. Εν συνεχεία και ενώ συνέχιζε το βράσιμο ρίχνανε νερό ώστε να διατηρείται πάντα αραιά πηχτό, υδαρές. Όταν το παρασκεύασμα δεν απορροφούσε άλλο νερό εσήμαινε πως είχε βράσει και ήταν κατάλληλο για σερβίρισμα. Αυτό βέβαια το φαγητό με ξύδια μέσα, με αίμα, με λίπη και αλεύρια βρασμένα ήταν πολύ βαρύ. Για τους μακρινούς όμως προγόνους μας που κάνανε πολύ σκληρή και φυσική ζωή ήταν το πιο αγαπημένο τους φαγητό. Όταν αργότερα άλλαξαν τα πράγματα και σταματήσανε τα κοινά συσσίτια, οι κάτοικοι της Λακεδαίμονος και της Μάνης διατηρούσαν στα σπίτια τους δυο-τρία γουρούνια (χοιρινά), και παρασκεύαζαν στο σπίτι πλέον τον Μέλανα Ζωμόν.

Δωριείς

Οι Δωριείς ήταν ένα από τα τέσσερα αρχαία ελληνικά φύλα που ήρθαν στην Ελλάδα πριν από το 12 π.Χ. αιώνα και κατάλυσαν τον μυκηναϊκό πολιτισμό που άκμαζε τότε.
Σύμφωνα με τις παλιότερες θεωρίες των διάφορων αρχαιολόγων και κοινωνιολόγων, οι Δωριείς εμφανίστηκαν τελευταία στον ελληνικό χώρο, μετά από τους Αχαιούς , τους Ίωνες και τους Αιολείς. Σαν κοιτίδα της προέλευσής τους θεωρούσαν το βορρά και πίστευαν ότι οι Δωριείς έφτασαν στην Ελλάδα ακολουθώντας το δρόμο από το βορρά προς το νότο από τη στεριά και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή γύρω απ' τον Όλυμπο και αργότερα στράφηκαν προς τη Θεσσαλία, τη Δωρίδα και την Πελοπόννησο.
Αμφισβητούμενη θεωρία προέλευσης.
Κάποια θεωρία υποστηρίζει ότι οι Δωριείς ήρθαν στην Ελλάδα από τη Μ. Ασία ακολουθώντας το θαλασσινό δρόμο.
Έθιμα και Τέχνη.

Η σπουδαιότερη δωρική πόλη ήταν η Σπάρτη. Αυτή διατήρησε ανόθευτο το χαρακτήρα της φυλής, που ήταν αυστηρός, τραχύς και πρακτικός. Και οι υπόλοιπες δωρικές πολιτείες, όμως, διατήρησαν τα ήθη, τα έθιμα, τη διάλεκτο, τους θεσμούς και το πολίτευμα της φυλής, καθώς και το δωρικό ρυθμό στην τέχνη.